کارسینوم سلولهای کبدی (HCC) اغلب در بستر سیروز دیده میشود. وقتی جراحی رادیکال (رزکسیون) یا پیوند کبد برای همان بیمار با ریسک–فایدهٔ منطقی در دسترس نباشد، تیم آنکولوژی ممکن است درمانهای نگهدارنده از جمله شیموامبولیزاسیون ترانسآرتریال (TACE) را در چارچوب طبقهبندیهایی مانند BCLC بررسی کند.
TACE، DEB-TACE و HAI؛ تفاوت برای بیمار
در TACE کلاسیک، مخلوطی از داروهای سیتوتوکسیک و ذرات انسدادی از راه شریان کبدی به شاخهای تزریق میشود که تومور را تغذیه میکند؛ انسداد موجث ماندن بیشتر دارو در ناحیهٔ هدف میشود. در DEB-TACE دارو روی ذرات حمل میشود و آزادسازی کنترلشدهتری دارد. شستشوی داخلشریانی (HAI) بدون همان بستهٔ انسداد کلاسیک است و عبارتها در مراکز ممکن است متفاوت به کار رود؛ معنای عملی را فقط پزشک معالج شما شفاف میکند.
چه کسی «کاندید» محسوب میشود؟
مرحلهٔ تومور، درگیری عروقی، گسترش خارج کبدی، عملکرد کبد (مثلاً Child-Pugh)، آلبومین، INR، وجود آسیتو و وضعیت عمومی بیمار همزمان بررسی میشود. انسداد گسترده در کبدی که پارانشیمای سالم کمی دارد میتواند نارسایی حاد، یرقان یا بدتر شدن آسیتو را تحریک کند؛ به همین دلیل TACE خودسرانه یا بر اساس جدول اینترنتی معنا ندارد.
قبل از هر جلسه
معمولاً آزمایش کلیه و کبد، شمارش پلاکت و هموگلوبین، و گاه فیلتراسیون گلومرولی بررسی میشود. سابقهٔ واکنش به کنتراست، داروهای رقیقکننده، دیابت و نحوهٔ ناشتایی را دقیق بنویسید. امآرآی چندپارامتری یا سیتی چندفازی اغلب برای نقشهٔ عروقی قبل از برنامهریزی استفاده میشود.
بعد از مداخله؛ عادی در برابر اورژانس
تب خفیف، درد ناحیهٔ راست شکم، تهوع و چند روز بیاشتهایی در چارچوب «سندروم پستانسدادی» گزارش شدهاند؛ اما یرقان سریع، تنگی نفس رو به بدتر شدن، سردرگی، کاهش سطح هوشیاری یا درد شدید پیشرونده با تب، نیاز به تماس فوری با مرکز یا اورژانس دارد و نباید به تعویق بیفتد.
پیگیری بلندمدت
فاصلهٔ تصویربرداری و تکرار جلسات TACE شخصی است؛ بعضی مرکزها هر چند ماه سیتی یا امآرآی فاز دار تکرار میکنند تا پاسخ و بروز کانونهای جدید را ببینند. اگر پاسخ کافی نباشد، طرح ممکن است با داروهای جهتدار خوراکی یا مداخلات دیگر ترکیب شود؛ همه تحت نظر آنکولوژی است.
برای مرور یکپارچهٔ فنی مداخلات داخلشریانی کبد و بحث شواهد میتوانید به مقالهٔ مروری ژورنال JVIR مراجعه کنید؛ آن متن انگلیسی و تخصصی است و جای جزئیات دقیق پروتکل بیمارستان شما را نمیگیرد.