فیبروم (لیومیوم رحم) شایعترین تومور خوشخیم رحم است و بسیاری از زنان سالها بدون علامت با آن زندگی میکنند. وقتی علامتدار شود، منوراژی، درد لگنی، فشار بر مثانه یا روده، یا کمخونی تدریجی شایع است. آمبولیزاسیون شریانهای رحم (UAE) روشی کمتهاجمی است که معمولاً از مسیر شریان ران انجام میشود: پس از آنژیوگرافی، کاتتر به شاخههای تغذیهکنندهٔ فیبر هدایت میشود و ذرات انسدادی باعث کاهش خونرسانی به توده میگردد؛ هدف کوچکتر شدن تدریجی فیبر و سبکتر شدن علامت است، نه برداشت مکانیکی یکجا مانند جراحی باز.
چرا برای هر بیمار «یک نسخهٔ ثابت» وجود ندارد؟
محل فیبر (زیرمخاطی، داخل دیواره، زیر صفاقی)، اندازه، سن، تمایل به بارداری، شدت کمخونی و بیماریهای همراه همه روی انتخاب بین دارو، UAE، میومکتومی یا در نهایت هیسترکتومی اثر میگذارند. فیبر زیرمخاطی ممکن است با خونریزی شدید همراه شود حتی اگر از نظر حجم کوچک به نظر برسد؛ برعکس فیبر بیرونی بزرگ گاه فقط فشار ایجاد کند.
UAE در عمل چه شکلی است؟
جزئیات بیهوشی، طول ماند در بیمارستان و نوع ذرات به پروتکل مرکز بستگی دارد. بهطور کلی پس از آمادهسازی، آنژیوگرافی کوتاه برای نقشهٔ عروق انجام میشود، سپس انسداد هدفمند شاخههای مربوط به فیبر انجام میگیرد. در چند روز اول درد شبیه گرفتگی قاعدگی، تب خفیف یا حالت سرماخوردگی گزارش شده است؛ باید با برگهٔ ترخیص مرکز خودتان مقایسه کنید و هر علامت غیرعادی را گزارش دهید.
مقایسه با میومکتومی و کارآزمایی NEJM
میومکتومی وقتی منطقی است که نیاز به نمونهٔ پاتولوژی مشخص، برداشت مکانیکی تودهٔ بزرگ، یا برنامهٔ باروری نزدیک باشد. UAE برای بسیاری از بیمارانی که تمایلی به برش شکم ندارند یا ریسک جراحی بالاست گزینهٔ جدی میشود.
در کارآزمایی چندرکزی نشریهٔ «نیوانگلند» زنان دارای فیبر علامتدار به دو گروه UAE و میومکتومی لاپاروسکوپی تقسیم شدند؛ در افق پیگیری، هر دو گروه بهبود در خونریزی و کیفیت زندگی داشتند؛ تفاوت در بعضی اندپوینتهای فرعی هم دیده شد. جزئیات کامل مقاله را در متن انگلیسی اصلی بخوانید؛ دکمهٔ پایانی همین صفحه مستقیم به آن میبرد.
قبل از رضایتآگاهی چه بپرسید؟
- آیا بارداری در برنامهٔ نزدیک دارید و UAE با آن سازگار است؟
- یائسگی زودرس نادر اما ممکن است؛ در همان مرکز چه آمار و توضیحی میدهند؟
- داروهای رقیقکننده یا آسپیرین را چه زمانی باید قطع یا ادامه دهید؟
- اگر عفونت لگن فعال یا بارداری جاری دارید، آیا باید تاریخ را عقب انداخت؟
علائم هشدار بعد از مداخله
تب پایدار، لرز شدید، درد لگن رو به وخامت، ترشح بدبو، خونریزی شدید ناگهانی یا تنگی نفس — باید فوراً با مرکز انجامدهنده یا اورژانس تماس بگیرید.